Advert
Advert

NEWROZ VE DEHHAQ EFSANESİ

Araştırmacı Yazar, Avukat Mehmet Güzeler Newroz ve Dehaq efsanesini araştırıp yazdı

NEWROZ VE DEHHAQ EFSANESİ

NEWROZ VE DEHHAQ EFSANESİ

1598 yılında Bitlis Mir’i Şerefxanê Bitlisi’nin yazdığı Şerefname’ye göre Dehhaq, büyük hükümdar Cemşid’den sonra İran ve Turan tahtına oturan ceberut bir hükümdardı. Bu hükümdarın ceberutluğuna karşı Yüce Allah kendisini, yaradılışında iki ejderha ve yılanın başına benzer iki kemiğin çıkmasıyla müptela kıldı. Bu kanser denilen bir hastalıktı. Tabiplerin tüm çabaları bu hastalığı iyileştirmeye imkân vermedi. Günün birinde mel’ûn şeytan tabip kılığında çıkageldi. Ve Dehhaq’ka ‘’senin iyileşmen bu kanserli çıban başına genç insanoğullarının beyinlerinin sürülmesine bağlıdır,’’ dedi. Bu öğüde uyuldu ve acı hafifledi. Kansere beyin sürüldükçe hasta kendini iyi hissediyordu artık.

Bunun üzerine yetkililer günde iki kişinin öldürülmesini ve beyinlerinin alınarak yaraya sürülmesine karar verdiler. Bu yüzkarası zulüm ve haksızlık bir süre devam etti. Bu konudaki görevlinin acıma duygusu galebe çaldı; sonra günde bir kişi öldürmekle yetinmeye, onun beynine bir kuzu beynini eklemeye ve öbür kişiyi serbest bırakıp, kendisine dağları ve engin yerleri yurt edinmesini tembih etmeye karar verildi. Her gün bir kişinin serbest bırakılması büyük bir topluluğun meydana gelmesine yol açtı. Bu insanlara ‘’Kürd’’ adı verildi.

Kimi rivayetlerde Dehhaq’ın Asur Kralı olduğu M.Ö.613 yılına kadar hüküm sürdüğü ve Demirci Kawa tarafından öldürüldüğü belirtilir. Dehhaq’ın yarasının iyileşmesi için kurban edilecek genç için sıra Demirci Kawa’nın oğluna gelmiştir. Bu arada halk Dehhaq’ın zulmünden bıkmış ve bir kıvılcım beklenmektedir. Bir plan yapılarak Ninowa’daki sarayın etrafı kuşatılır. Demirci Kawa saraya gidip, yarasına merhem sürülüp dinlenmekte olan Dehhaq’ın kafasına çekiçle vurur, Dehhaq’ı öldürür. Bu günün 21 Mart günü olduğu, halkın Dehhaq’ın ölümünü ve özgür olmalarını kutlamak için ateşler yakıp kutlama yaptıkları söylenir.

Ortadoğu ülkelerinden, Hindistan’a kadar geniş bir coğrafyada kutlanan Newroz Bayramı Kürdler açısından kaynağını bu olaydan ve bu tarihten almaktadır. Kürdler’de hem Sersal/Yeniyıl, hem baharın gelişi hem de özgürlük bayramı olarak kutlanan Newroz milli bir bayram olarak yüzyıllardır kutlanmaktadır.

Kürdler’in Homeros’u Ahmedê Xanî 1695 yılında kaleme aldığı Mem û Zîn adlı destanın 12. Bölümünü Newroz bayramına ayırmıştır.

Derketına şehrriyan bı deştê

Jı bo seyrana sersal û geştê

Dewra felekê jı bextê feyroz

Disa ku numa ji nû ve Newroz

Feleğin dönüşü mavi bahttan

Gösterince yeniden Newrozu

Mebni li wi adetê mubarek

Şehri û sıpahiyan bı carek

O kutlu geleneğe uygun olarak

Şehirlilerin ve askerlerin hepsi

Bajar û kelat û xani berdan

Teşbihê bı nejdiyan û cerdan

Terk etti şehri, kaleleri ve evleri

Avcılar ve talancılar gibi

Sef sef dımeşine kûh û deştan

Ref ref dıxuşine seyr û geştan

Saf saf tepelere ve ovalara yürüdüler

Kafile kafile gezmeye ve seyretmeye döküldüler

Sersali û bakır û ruwalan

Sedsali, cıwan û pir û kalan

Yılbaşılar, bakireler ve delikanlılar

Yüz yaşındakiler, gençler, ihtiyarlar ve koca karılar

Sersal- ı lı resm û rahê mahûd

Gêran dı cıh û meqamê mehmûd

Yılbaşını geleneksel yol ve yöntemle

Kutladılar, göklere kadar yükselterek seslerini

Newroz Bayramının barışa ve kardeşliğe vesile olması dileğiyle Newroz Piroz Be!

NEWROZ VE DEHHAQ EFSANESİ Mehmet Güzeler
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
AK Parti İlçe Teşkilatında Bayramlaşma
AK Parti İlçe Teşkilatında Bayramlaşma
Siverek'te Zırhlı polis aracı devrildi: 6 yaralı
Siverek'te Zırhlı polis aracı devrildi: 6 yaralı